Baśnie starosłowiańskie - recenzja

 

Baśnie starosłowiańskie - Czapla

Recenzja


Cześć kochani! Książkę "Baśnie starosłowiańskie" kupiłam mimo to, że poprzednia pozycja autorki była "taka se", ale bardzo chciałam się dowiedzieć co to "baśnie starosłowiańskie". Czy się dowiedziałam? Zapraszam. Otóż nie. Mimo to, że autorka tym razem zdecydowała się na napisanie nienajlepszego wstępu, infantylizującego kulturowe znaczenie baśni i elementów w niej zawartych to nam tego nie wyjaśni. A więc nie dowiedziałam się, co to "baśnie starosłowiańskie", ale tym razem przynajmniej dostaliśmy źródła utworów, z których je wzięła. Wiemy wiec, że jest to wybór z 4 publikacji. Przed sobą mamy wybór 57 baśni. W ich treści przebijają się miejscami ciekawe elementy społecznego i kosmicznego porządku słowiańskiego, jak wydanie córek za mąż względem wieku (Maria Mariewna), obecność chtonicznego żmija (Carówna Oleńka i piękna branka), motyw żywej wody, motyw rzucania za siebie magicznych przedmiotów podczas ucieczki, motyw zamiany w drzewo/rzekę za "grzechy" lub zasługi, motyw chowania się przed ptactwem, motyw pilnowania koników Baby Jagi, motyw pomocnych zwierząt itd. Bohaterom przytrafiają się częste wypady w zaświaty udokumentowane różnymi szczegółami. Tutaj motyw pokonania ognistej rzeki, motyw zielonej łąki, obecność typowych, znanych ze słowiańskich zabytków zwierząt zaświatowych. Pojawiają się też elementy życia z pogranicza skrywane w treści, takie jak występowanie dziadów proszalnych, mawek, szeptuch.
W przytoczonych baśniach znajdziecie też szereg demonów słowiańskich, takich jak rusałki, utopiec, upiór, syrena, czy bóstw lub półbogów jak Raróg, Żmij, Baba Jaga, Kościej Nieśmiertelny.
Chyba najbardziej wyraźny ślad mitologii słowiańskiej znajdziemy w baśni "Kościej Nieśmiertelny". Iwan Carewicz, bohater bylin schodzi "na wyspę Bujan", a więc znów do samych zaświatów, aby zniszczyć duszę swego tytułowego zresztą antagonisty. Wyspa Bujan pojawia się w wielu mitach i pieśniach, zarówno etnograficznych jak i obrzędowych.
Pozycja, tak jak poprzedni wybór autorki, jest ilustrowany. Podsumowując, mamy przed sobą średnio opracowany, ale ciekawy dobór tekstów. Moim zdaniem jednym z fenomenów baśni słowiańskiej jest fakt, iż młody bohater jest krnąbrny, często nie słucha autorytetów i podąża własną drogą, często nawet łamiąc obietnice i dane słowo, które powinno być święte, a przed konsekwencjami ratuje go własny spryt i zaradność. Ewentualnie cierpliwość starszych. Mocny charakter jest więc przedkładany nad autorytet. Czy polecam książkę? Jeśli macie dzieci możecie kupić zbiór, choć wydanie nie będzie atrakcyjne dla najmłodszych.

Rok wydania: 2025

Cena okładkowa: 59,9




Komentarze