5 najlepszych ksiażek 2025

                                                        5 najlepszych książek 2025


Witajcie w Nowym Roku! Jest to mój ulubiony czas na podsumowanie lektur minionego. Jak rokrocznie na początku stycznia chciałabym Wam przedstawić moje subiektywne top 5 książek o tematyce około słowiańskiej. Powiem Wam szczerze, że w bieżącym roku na rynku wydawniczym, szczególnie pozycji naukowych, wiało nudą i z tego co mi wiadomo nie wyszło nic szczególnie odkrywczego. Wszystko co dostaliśmy było odtwórcze, albo nie miało jakiejś znaczącej części badawczej. Jestem więc ciekawa, co trafi do topki i czy będzie łatwo ją wyłonić. Nic mi nie wiadomo o jakiś ciekawych zapowiedziach na 2026, więc w nowy rok również nie wchodzę jakoś optymistycznie.

Przejdźmy do meritum - oto moje top 5 2025 roku.

Zapraszam!

Moje top 5 najlepszych książek minionego roku to lista pozycji, które poruszają tematykę około słowiańską, zostały wydane w 2025 roku i które przeczytałam osobiście w całości, chyba że wyraźnie podkreślę, że jestem w trakcie lektury. Jak już zostało wspomniane, moja lista jest oczywiście subiektywna, a kolejność w jakiej są wymienione książki jest przypadkowa. Nie wszyscy muszą się z nią zgadzać. Z pewnością pominęłam inne świetne, przeoczone przeze mnie, lub niedoczytane pozycje. Żałuję, ale tyle mogę.

  1. Baśnie serbskie. Antologia tekstów ludowych i literackich - red. Bizior

Cieniutka książeczka z wyborem baśni serbskich. Pozycja uniwersytecka. Publikacja jest opatrzona wstępem naukowym, który ukazuje rozwój baśni serbskiej na papierze. Tam możemy poznać pierwszych autorów-etnografów, badaczy, oraz morfologię niniejszych opowiadań. Tak więc historia i klasyfikacja.

Same baśnie są podzielone w książce na dwie zasadnicze grupy, przy czym zaczynamy od baśni ludowej, później przechodzimy do większej objętościowo części literackiej, bliższej Ezopowi. Jest to porządnie opracowany wybór baśni serbskich i przynajmniej nie są odklejone od realiów jak recenzowany przeze mnie w zeszłym roku zbiór Czapli, gdzie nie wiecie skąd one pochodzą ani nie zaznacie bibliografii.
Pełna recenzja:

https://pijanamorana.blogspot.com/2025/12/basnie-serbskie-antologia-tekstow.html

2. Słowianie i Skandynawowie w epoce wikingów - Słupecki

Profesora Słupeckiego nie trzeba raczej nikomu przedstawiać. W niniejszej pozycji Autor poświęca szczególną uwagę terenom Rusi, temu w jakim stopniu była ona skandynawska oraz jak i kiedy szwedzcy Rusowie się slawizowali. Profesor pisze też dużo o kontekstach skandynwsko-bałtyckich. Niezmiernie ciekawym oczywiście, lecz dość daleko odbiegającymi od przyjętej tematyki. Treść wzbogacona jest o elementy sag. Pełna recenzja: https://pijanamorana.blogspot.com/2025/06/sowianie-i-skandynawowie-w-epoce.html

3. Wierzenia dawnych Słowian; od mitu do obrzędu - Kajkowski

Przed sobą mamy ksiażkę wyjątkowo płodnego badacza Słowiańszczyzny - doktora Kamila Kajkowskiego, doskonale znanego Wam z bloga. Nowa pozycja jest antologią archeologa - zbiorem artykułów z ostatnich 10 lat pracy naukowej i jak zwykle dotyczy w głównej mierze Słowian Nadbałtyckich. Spójrzmy na przekrój tematyki. Pierwszy artykuł leży w chyba mocnym centrum zainteresowań Autora - grody kultowe. Równie poruszający podrozdział bada tematykę tożsamości płciowej względem odwróconych darów grobowych, definiowanych przez dzisiejsze rozumienie gender. Naukowiec dotykał już problemu w swoich książkach. Zajmującym, lecz krótkim fragmentem jest też Onras dii gentium daemonia, traktujący o metafizycznych manifestacjach w świątyniach słowiańskich. Ostatni rozdział jest o ... świecie słowiańskich wierzeń w komiksach Kajko i Kokosz Christy. Pełna recenzja:

https://pijanamorana.blogspot.com/2025/11/wierzenia-dawnych-sowian-recenzja.html

4. Jajko i pisanka w świecie przedchrześcijańskich Słowian - Kajkowski

Broszurka - artykuł wspominanego już dziś Kamila Kajkowskiego, którego pozycję macie powyżej. Książka omawia zabytki będące głównie depozytami grobowymi w postaci skorup jajek oraz pisanek - grzechotek. Szeroko analizuje możliwości ich zastosowania w obrzędowości religijnej i funeralnej. Pełna recenzja:

https://pijanamorana.blogspot.com/2025/05/jajko-i-pisanka-w-swiecie.html

5. Martwce - Zbiorcza

I w końcu beletrystyka. Jednak zdecydowałam się tu wspomnieć jedną z pozycji, której nie doczytałam. Czemu? Jest to pozycja zbiorcza z opowiadaniami oscylującymi wokół tematyki wampirystycznej. W każdym razie jestem mniej więcej w 1/3, lecz jako iż są to krótkie formy, to już mogę zapewnić, że mają one wysoki poziom. Książka w głównej mierze traktuje upiory bardzo słowiańsko, choć z pewnością niejedno Was zaskoczy. Większość opowiadań toczy się również na terenie Polski, więc znajdziecie w niej wiele ciekawych odniesień. Moim zdaniem do tego momentu najciekawsze opowiadanie w zbiorze to Dobrzej spod Ostrowa autorstwa Gadalskiego i Dudy, które określiłabym jako polska wersja Nocnej mszy.


W tym roku była taka posucha, że tegoroczne zestawienie wygląda jak reklama podłego wydawnictwa Replika. Z tą myślą Was dziś zostawię.


Jakie książki zamieścilibyście na swojej liście? Macie jakieś typy, które dodalibyście do swojego spisu najlepszych książek 2025 roku? Zapraszam do komentowania oraz dyskusji.




Komentarze